Najnowsze badanie IBRiS pokazuje, jak na przestrzeni ostatnich lat zmieniało się zaufanie do kluczowych instytucji w Polsce. Obok niezmiennie wysokiego zaufania do wojska i straży pożarnej widać głęboki spadek poparcia dla Kościoła katolickiego oraz niski poziom zaufania do instytucji politycznych. Z kolei NATO i Unia Europejska, choć nadal oceniane pozytywnie, notują wyraźne wahania w porównaniu z latami wcześniejszymi. Wyniki badania odsłaniają nie tylko aktualny układ sympatii i nieufności, ale również mocną polaryzację postaw w polskim społeczeństwie.
Największy, a zarazem najszybszy spadek zaufania na przestrzeni ostatnich lat odnotował Kościół katolicki. Łączny poziom zaufania do Kościoła spadł z 58 proc. w 2016 r. do 35 proc. w 2025 r. – oznacza to spadek o 22,9 pkt proc. w ciągu 9 lat, przy równoczesnym wzroście nieufności (z 24 proc. do 47 proc.). Jest to wyraźny sygnał narastającego kryzysu pozycji Kościoła. Wzrost odsetka „zdecydowanie nieufających” wskazuje, że proces ten nieustannie się pogłębia. Poza tym odsetek osób, które „zdecydowanie ufają” Kościołowi, osiągnął rekordowo niski poziom 7,2 proc.
Rząd, Sejm, Senat — instytucje polityczne pod presją
Zaufanie do instytucji stricte politycznych nie tylko pozostaje umiarkowane lub niskie, ale w ostatnim roku się pogorszyło. Rząd zanotował spadek zaufania do 36,5 proc. (–2 pkt proc.), co oznacza, że mimo niewielkiej przewagi ocen pozytywnych nad negatywnymi, rośnie grupa obywateli sceptycznych wobec działań władzy wykonawczej. Mimo to warto zwrócić uwagę, że względem 2016 roku jest to wzrost o 9,5 pkt proc.
Sejm, który niekiedy jest odbierany jako barometr nastrojów społecznych, odnotował spadł z 45,9 proc. zaufania w 2024 r. do 35,5 proc. we wrześniu 2025 r. (–10,4 pkt proc.). To największy spadek wśród instytucji politycznych i sygnał, że społeczeństwo coraz krytyczniej patrzy na prace posłów i posłanek. Traci również Senat — z 44 proc. w 2024 r. do 38 proc. w 2025 r. (–5,3 pkt proc.). Na tle instytucji politycznych, to same partie polityczne wypadają najsłabiej – zaledwie 11,2 proc. badanych deklaruje zaufanie do ugrupowań, przy dominacji ocen negatywnych. To nie tylko najniższy poziom zaufania w całym zestawieniu, ale też potwierdzenie utrwalonego przekonania, że polityka partyjna jest najbardziej krytycznie ocenianym segmentem życia publicznego.
Policja i straż miejska — instytucje porządkowe ze spadkiem
Wyniki badania pokazują, że zaufanie do służb porządkowych w Polsce jest nadal stosunkowo wysokie, ale wyraźnie spada. Policja, która jeszcze w październiku 2024 roku cieszyła się 72,5 proc. zaufania, we wrześniu 2025 r. notuje już tylko 63,2 proc. (–9,3 pkt proc.). To największy roczny spadek w tej kategorii. Podobna tendencja dotyczy Straży Miejskiej/Gminnej, gdzie zaufanie spadło z 59,4 proc. do 51,3 proc. (–8,1 pkt proc.). Choć ta formacja działa głównie lokalnie i na mniejszą skalę niż Policja, również odczuwa presję społeczną oraz krytykę mieszkańców. Obie instytucje, mimo że nadal mają przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi, wyraźnie tracą wizerunek stabilnych i przewidywalnych służ.
Straże pożarne i wojsko — instytucje o największym zaufaniu
Państwowa Straż Pożarna i Ochotnicza Straż Pożarna to niekwestionowani liderzy zaufania publicznego Polek i Polaków. PSP osiąga obecnie 97,1 proc. wskazań pozytywnych, a OSP 96,8 proc. – i to przy niemal zerowym udziale odpowiedzi negatywnych. Oznacza to, że są to instytucje postrzegane jako bezstronne, niosące realną pomoc i budujące poczucie wspólnoty. To właśnie w nich Polacy widzą najbardziej wiarygodnych przedstawicieli państwa na poziomie lokalnym i krajowym.
Na tym tle bardzo dobrze wypada też Wojsko Polskie – zaufanie wynosi aż 93,9 proc. i wzrosło o 2,2 pkt proc. w porównaniu z poprzednim pomiarem. Wynik ten potwierdza, że w obliczu niepewności geopolitycznej siły zbrojne są w oczach społeczeństwa stabilnym i kluczowym filarem bezpieczeństwa państwa. Wysokie noty Wojska, PSP i OSP pokazują wyraźny kontrast w stosunku do instytucji politycznych czy wymiaru sprawiedliwości – te służby cieszą się niemal powszechnym zaufaniem.
Sądy, Trybunał i Prokuratura — instytucje w cieniu nieufności
Zaufanie do instytucji wymiaru sprawiedliwości utrzymuje się na niskim poziomie i trudno tu zauważyć oznaki poprawy. Sądy notują spadek zaufania do 36,1 proc. (–6,2 pkt proc. w ciągu roku), co oznacza, że prawie dwie trzecie badanych deklaruje obojętność lub brak zaufania wobec tego filaru państwa. To sygnał, że zmiany w sądownictwie z ostatnich lat nie przełożyły się na wzrost wiarygodności tej instytucji w oczach opinii publicznej.
Trybunał Konstytucyjny utrzymuje się na poziomie 30,3 proc. zaufania — bez poprawy względem roku poprzedniego. Przy czym warto zauważyć, że dominują przede wszystkim oceny negatywne — odpowiedzi „zdecydowanie nie ufam” udzieliło ponad 30 proc. respondentów. Prokuratura również nie cieszy się wysokim poziomem zaufania — 37,4 proc. (spadek o 2,6 pkt proc. względem roku poprzedniego). Choć poziom zaufania jest nieco wyższy niż w przypadku Trybunału Konstytucyjnego, wciąż blisko połowa Polaków deklaruje brak zaufania lub obojętność. To dowód, że całokształt instytucji odpowiedzialnych za egzekwowanie prawa i nadzór nad jego przestrzeganiem boryka się z trwałym kryzysem, który wymaga głębokiej, systemowej odbudowy wiarygodności i neutralności.
NATO i Unia Europejska – stabilne i spadające zaufanie do instytucji
NATO utrzymuje się na szczycie rankingu zaufania – 75,7 proc. (+1,7 pkt proc. rok do roku). To bardzo wysoki wynik, potwierdzający, że Sojusz Północnoatlantycki jest w oczach Polek i Polaków podstawowym gwarantem bezpieczeństwa państwa.
Unia Europejska nadal cieszy się przewagą ocen pozytywnych – 50,3 proc. . Jednakże należy zauważyć, że wynik ten oznacza spadek o 4,4 pkt proc. w porównaniu z rokiem poprzednim i wyraźne obniżenie względem 2022 r., kiedy wskaźnik wynosił 62,1 proc. Trend spadkowy może wskazywać na rosnącą polaryzację postaw wobec UE oraz większą podatność opinii publicznej na bieżące wydarzenia polityczne i gospodarcze.
Media — prywatne zyskują, publiczne z niewielkim odbiciem
Zaufanie do mediów prywatnych odbudowuje się po wcześniejszych spadkach — wzrost o 12 pkt proc. (do 51,3 proc.) pokazuje wyraźny powrót wiarygodności w oczach opinii publicznej. To jedne z nielicznych instytucji w zestawieniu, które notują tak duży wzrost zaufania.
Media publiczne wprawdzie poprawiły wynik o 4,3 pkt proc. (do 35,3 proc.), ale wśród Polaków nadal dominują oceny negatywne. Wynik ten sugeruje, że poprawa jest raczej kosmetyczna, a kryzys zaufania się utrzymuje.
Warto zauważyć, że po raz pierwszy w badaniu pojawiły się media społecznościowe. Startują z raczej umiarkowanym poziomem zaufania (30,4 proc.), ale przy jednoczesnej wysokiej nieufności (33,5 proc.). To pokazuje silną polaryzację opinii: część badanych traktuje platformy cyfrowe jako ważne źródło informacji, a część postrzega je jako przestrzeń o niskiej wiarygodności.
Zaufanie do instytucji w Polsce jest mocno spolaryzowane i zależne od charakteru instytucji. Największym zaufaniem cieszą się struktury neutralne (wojsko, straż pożarna), a najmniejszym — instytucje polityczne i Kościół katolicki. Z danych jasno wynika, że Polacy najwyższe zaufanie rezerwują dla instytucji niosących realną, bezpośrednią pomoc i dbających o bezpieczeństwo = takich jak Państwowa i Ochotnicza Straż Pożarna oraz Wojsko Polskie. To właśnie te służby łączą społeczeństwo ponad podziałami i pozostają stabilnym punktem odniesienia w czasach niepewności, wyraźnie odróżniając się od instytucji politycznych czy wymiaru sprawiedliwości, które notują znacznie niższe wskaźniki zaufania.
Badanie zostało przeprowadzone w dniach 12-13 września 2025 roku na reprezentatywnej grupie 1067 dorosłych Polaków, metodą CATI.
